1. Basisprincipe

• Blote eigendom gaat naar de kinderen.

• Vruchtgebruik blijft bij de ouders: recht op inkomsten (interesten, dividenden) en soms beheer.

• Populaire techniek in successieplanning: vermogen overdragen zonder verlies van inkomsten.

• Mogelijkheid tot welzijnsclausule: kinderen moeten ouders ondersteunen bij behoeftigheid.

• Afstand vruchtgebruik: kan later gebeuren, meestal zonder extra belasting tenzij schenkingsoogmerk.

• Schenkbelasting: geheven op volle eigendom bij schenking; later geen erfbelasting op wegvallen vruchtgebruik.

• Alternatieven: schenking met rentelast, maatschap voor controlebehoud.

2. Praktische en fiscale aandachtspunten

• Notariële akte verplicht.

• Splitsing rekeningen:

  • Blote eigendom = effecten.

  • Vruchtgebruik = inkomsten (interesten, dividenden).

• Mogelijkheid tot rentelast om stabiel inkomen te garanderen.

• Inkomsten automatisch naar vruchtgebruikrekening.

• Meerwaarden: niet belast; indien als “vruchten” beschouwd → opnemen in schenkingsakte.

• Bij overlijden: vruchtgebruik kan terugvallen op langstlevende echtgenoot.

3. Beheer van de portefeuille

• Standaard: gezamenlijk beheer door blote eigenaars en vruchtgebruikers → weinig praktisch.

• Oplossing: akte bepaalt dat vruchtgebruiker het beheer voert.

• Banken hanteren soms verschillende regels; overleg vooraf nuttig.

4. Vermijden van dubbele belasting

• Waardering vruchtgebruik met omzettingstabellen (afhankelijk van leeftijd).

• Bij verkoop: prijs verdelen volgens waarde vruchtgebruik/blote eigendom.

• Oplossingen:

  • Volgplicht en herbeleggingsoptie in de akte.

  • Herbelegging opbrengst zodat kapitaal buiten nalatenschap blijft.

5. Gesplitste aankoop (vb. vastgoed)

• Ouders kopen vruchtgebruik, kinderen blote eigendom.

• Voorwaarden om erfbelasting te vermijden: kinderen moeten effectief blote eigendom kunnen betalen.

• Verkoop later:

  • Iedereen moet akkoord zijn.

  • Opbrengst verdelen volgens burgerlijke tabellen.

  • Mogelijkheid tot clausules: volgplicht, herbelegging.

6. Welzijnsclausule

• Verplicht kinderen levensonderhoud ouders te verzekeren (huisvesting, voeding, medische kosten…).

• Kan in notariële akte of bankgiftbewijs.

• Bij notariële akte: direct afdwingbaar.

• Bij weigering onderhoud: schenking kan herroepen worden wegens ondankbaarheid.

7. Afstand en wijzigingen van schenkingen

• Afstand vruchtgebruik = begiftigde wordt volle eigenaar.

• Geen extra schenkbelasting (al betaald bij schenking).

• Schenkingen in principe onherroepelijk, maar:

  • Beding van terugkeer (goed keert terug bij overlijden begiftigde).

  • Eenzijdige afstand door schenker mogelijk.

  • Schenkingen tussen echtgenoten steeds herroepbaar.

Samenvatting in kolomvorm