Vragen over de Pensioenhervorming

In mei zet de regering-De Wever normaal gezien het licht op groen voor de grote pensioenhervorming. Hoewel de plannen al langer op tafel liggen, blijven er veel onzekerheden bestaan. Wij zetten de belangrijkste antwoorden op een rij.

Loopbaan & Telling

1. Hoe worden dagen geteld bij werknemers (bv. 32u over 4 of 5 dagen)?

   • Het dagschema maakt niet uit. Er wordt gekeken naar de tewerkstellingsgraad in het contract. Een voltijdse baan is 312 dagen; halftijds is 156 dagen per jaar.

2. Hoe worden de dagen geteld bij zelfstandigen?

   • Per kwartaal waarin sociale bijdragen (hoofdberoep) worden betaald, krijg je 78 dagen (4 kwartalen = 312 dagen).

Pensioendatum & Voorwaarden

3. Kunnen de 5 ‘pechdagen’ gebruikt worden voor het eerste loopbaanjaar (drempel 104 dagen)?

   • Nee, de pot van 5 dagen is enkel voor jaren waar de drempel nu naar 156 dagen stijgt.

4. Verschuift mijn vervroegde pensioendatum als ik voor de hervorming al aan de 104-dagen regel voldeed?

   • Ja, de regel van 156 dagen geldt met terugwerkende kracht. Je datum kan enkele maanden (of langer) opschuiven, tenzij je onder de overgangsmaatregel valt.

5. Verandert mijn wettelijke pensioendatum (66 of 67 jaar) door de hervorming?

   • Nee, de wettelijke pensioendatum blijft ongewijzigd. De 156-dagenregel beïnvloedt enkel de vervroegde datum.

6. Kan iemand die 62 jaar wordt in 2028 nog met pensioen na 42 jaar voltijds werk?

   • Ja, via de nieuwe route: vanaf 60 jaar na 42 loopbaanjaren van elk minstens 234 gewerkte dagen.

7. Mag je dagen van twee verschillende jaren optellen om aan de 234-dagen drempel te komen?

   • Nee, de voorwaarde wordt jaar per jaar bekeken. Dagen zijn niet overdraagbaar tussen jaren.

8. Wat is de impact op de diplomabonificatie voor ambtenaren?

   • De bonus voor de pensioendatum wordt afgebouwd (geen invloed meer sinds 2016). Het recht voor het pensioenbedrag blijft behouden voor de loopbaan tot eind 2017.

Pensioenbedrag & Malus

9. Wanneer riskeer ik een pensioenmalus en hoe hoog is deze?

   • Als je vervroegd stopt zonder 35 jaar van 156 dagen te bewijzen. De malus is ca. 2% per jaar dat je vroeger stopt (bv. 0,5% voor 3 maanden).

10. Zal de verhoogde referentieperiode voor ambtenaren (van 10 naar 45 jaar) mijn pensioen verlagen?

    • De periode hangt af van je geboortejaar, niet van je pensioendatum. Voor wie in 1970 is geboren, geldt bijvoorbeeld de laatste 18 jaar.

11. Heeft de ‘capmaatregel’ (beperking gelijkstellingen) impact op een kortere loopbaan (bv. 25 jaar)?

    • Enkel als je inactieve perioden (werkloosheid, landingsbaan) de drempel (bv. 25% of 40% van je loopbaan) overschrijden.

12. Heeft langer doorwerken na je vervroegde datum impact op de malus?

    • Ja, door langer te werken tot de wettelijke leeftijd (of tot je aan de 35-jaren drempel zit), kun je de malus volledig vermijden.

13. Heeft een 4/5e landingsbaan impact op mijn pensioenbedrag?

    • Mogelijk wel: niet-gewerkte dagen vanaf 2025 worden berekend op een beperkt fictief loon, tenzij je doorwerkt tot de wettelijke leeftijd.

14. Wat is de impact van een landingsbaan op de pensioenmalus?

    • Meestal geen: zolang je 4/5e werkt, kom je nog steeds aan de vereiste 156 dagen per jaar om de malus te vermijden.

15. Wat gebeurt er met mijn pensioenopbouw als ik mijn werkloosheidsuitkering stopzet voor mijn pensioen?

    • Je bouwt vanaf dat moment geen pensioenrechten meer op voor die periode en moet de tijd overbruggen zonder inkomen.

16. Tellen RVA-opleidingen of stages mee als loopbaanjaren?

    • Opleidingen met uitkering tellen mee voor de gewone pensioendatum, maar niet voor de specifieke voorwaarden om de malus te vermijden. Stages met RSZ-inhoudingen tellen wel volledig mee.

Aanvullend Pensioen & Reeds Gepensioneerden

17. Wordt mijn aanvullend pensioen (groepsverzekering) ook uitbetaald bij vervroegd pensioen?

    • Ja, de uitbetaling van het aanvullend pensioen is gekoppeld aan de ingang van het wettelijk pensioen.

18. Verandert er iets voor wie al jaren gepensioneerd is?

    • Ja: ambtenaren verliezen de perequatie (extra loonkoppeling). Voor pensioenen boven € 2.000 bruto komt er een beperking op de indexering (centenindex).

19. A. Volledig Gelijkgesteld (Positief)

    Deze situaties worden bijna altijd als “werk” beschouwd:

    • Moederschapsrust & Verplichte Legerdienst: Tellen mee voor álle voorwaarden (datum, bedrag, malus en de 60/42-regel).

    • Tijdelijke Werkloosheid (Economisch/Overmacht): De arbeidsovereenkomst blijft bestaan; telt mee voor alle pensioenmaatregelen.

    • Korte Ziekte (Gewaarborgd loon): De eerste weken/maand dat de werkgever betaalt, tellen als gewone werkdagen.

    • Interim-arbeid: Telt volledig mee (onderworpen aan gewone RSZ).

20. B. Beperkt Gelijkgesteld (Risico op vertraging of lager bedrag)

    Situatie	Impact op Pensioendatum	Impact op Pensioenbedrag
    Langdurige Ziekte	Telt mee voor 156-dagenregel (63/42), niet voor de 234-dagenregel (60/42).	Telt mee voor bedrag (fictief loon) en helpt de malus te vermijden.
    Werkloosheid / SWT	Telt mee voor 156-dagenregel (63/42), niet voor de 234-dagenregel (60/42).	Cap-maatregel: Telt slechts mee tot max. 20% à 40% van de loopbaan. Berekening op lager minimumloon.
    Zorgverlof (Ouderschap, palliatief, etc.)	Telt mee voor 156-dagenregel (63/42), niet voor de 234-dagenregel (60/42).	Over het algemeen positief; telt mee voor bedrag en malus-vermijding.
    Landingsbaan (Niet-gewerkte dagen)	Telt mee voor 156-dagenregel (63/42), niet voor de 234-dagenregel (60/42).	Dubbele impact: Berekening op minimumloon (tenzij tot wettelijke leeftijd gewerkt) én valt onder de cap-maatregel.

21.  De “Cap-maatregel” (De Begrenzing)

    Voor wie vanaf 1968 geboren is, heeft de regering een “plafond” gezet op inactiviteit.

    • De Regel: Bepaalde perioden (werkloosheid, SWT, niet-gewerkte dagen landingsbaan) mogen samen niet meer dan een bepaald percentage van je loopbaan uitmaken.

    • De Drempels:

      • Geboren 1961-1964: 40% van de loopbaan mag inactief zijn.

      • Geboren 1967: 25%.

      • Geboren 1968 of later: 20%.

    • Gevolg: Overschrijd je dit (bijv. meer dan 8 jaar op een loopbaan van 40 jaar), dan bouw je voor de extra jaren geen pensioen meer op.

    ---

22. De Pensioenmalus vs. Bonus

    Maatregel	Voorwaarde om te ontsnappen/verdienen	Impact
    De Malus	Minstens 35 jaar van 156 dagen EN 7.020 dagen in totaal.	Geen 35 jaar? Dan verlies je ca. 2% per jaar dat je vroeger stopt dan de wettelijke leeftijd.
    De Bonus	Doorwerken na je vroegste pensioendatum (moet voldoen aan werkvoorwaarde).	Verhoging van je pensioen (Bonus Jambon) of eenmalig bedrag (Bonus Lalieux).

23.  Bijzondere Gevallen

    • Studentenjobs: Enkel pensioenopbouw als je meer dan 600-650 uur werkt en gewone RSZ betaalt. Solidariteitsbijdragen leveren géén pensioen op.

    • Ambtenaren: Verliezen de “perequatie” (loonsverhoging voor actieven wordt niet meer doorgerekend aan gepensioneerden). Diploma telt niet meer mee voor de datum.

    • Indexering: Pensioenen boven € 2.000 bruto worden bij een indexsprong enkel op de eerste schijf verhoogd (Centenindex). De uitbetaling gebeurt met 3 maanden vertraging.